IT sınıfları ve yaygın geçmelerin sapmaları (µm)
ISO 286 standart tolerans (IT) değerleri ve en çok kullanılan geçmelerin sapmaları. Birim µm'dir (0,001 mm). Belirli bir ölçü için boşluk/sıkılık hesabı geçme hesaplayıcısında.
| Anma ölçüsü (mm) | IT5 | IT6 | IT7 | IT8 | IT9 | IT10 | IT11 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0–3 | 4 | 6 | 10 | 14 | 25 | 40 | 60 |
| 3–6 | 5 | 8 | 12 | 18 | 30 | 48 | 75 |
| 6–10 | 6 | 9 | 15 | 22 | 36 | 58 | 90 |
| 10–18 | 8 | 11 | 18 | 27 | 43 | 70 | 110 |
| 18–30 | 9 | 13 | 21 | 33 | 52 | 84 | 130 |
| 30–50 | 11 | 16 | 25 | 39 | 62 | 100 | 160 |
| 50–80 | 13 | 19 | 30 | 46 | 74 | 120 | 190 |
| 80–120 | 15 | 22 | 35 | 54 | 87 | 140 | 220 |
| 120–180 | 18 | 25 | 40 | 63 | 100 | 160 | 250 |
| 180–250 | 20 | 29 | 46 | 72 | 115 | 185 | 290 |
| 250–315 | 23 | 32 | 52 | 81 | 130 | 210 | 320 |
| 315–400 | 25 | 36 | 57 | 89 | 140 | 230 | 360 |
| 400–500 | 27 | 40 | 63 | 97 | 155 | 250 | 400 |
Pratik karşılıkları: IT5–IT6 taşlama ve honlama, IT7 hassas tornalama ve frezeleme, IT8–IT9 normal işleme, IT11 ve üstü kaba işleme, kesme ve döküm/dövme yüzeyleri.
| Ölçü (mm) | Delik H7 | Mil f7 | Mil g6 | Mil h6 | Mil k6 | Mil n6 | Mil p6 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 0–3 | 0 / +10 | -16 / -6 | -8 / -2 | -6 / +0 | +1 / +7 | +4 / +10 | +6 / +12 |
| 3–6 | 0 / +12 | -22 / -10 | -12 / -4 | -8 / +0 | +1 / +9 | +8 / +16 | +12 / +20 |
| 6–10 | 0 / +15 | -28 / -13 | -14 / -5 | -9 / +0 | +1 / +10 | +10 / +19 | +15 / +24 |
| 10–18 | 0 / +18 | -34 / -16 | -17 / -6 | -11 / +0 | +1 / +12 | +12 / +23 | +18 / +29 |
| 18–30 | 0 / +21 | -41 / -20 | -20 / -7 | -13 / +0 | +2 / +15 | +15 / +28 | +22 / +35 |
| 30–50 | 0 / +25 | -50 / -25 | -25 / -9 | -16 / +0 | +2 / +18 | +17 / +33 | +26 / +42 |
| 50–80 | 0 / +30 | -60 / -30 | -29 / -10 | -19 / +0 | +2 / +21 | +20 / +39 | +32 / +51 |
| 80–120 | 0 / +35 | -71 / -36 | -34 / -12 | -22 / +0 | +3 / +25 | +23 / +45 | +37 / +59 |
| 120–180 | 0 / +40 | -83 / -43 | -39 / -14 | -25 / +0 | +3 / +28 | +27 / +52 | +43 / +68 |
Bir IT sınıfı sıkmak çoğu zaman üretim yöntemini değiştirir: IT7 tornalama/frezelemeyle tutulurken IT6 genelde taşlama ister. Bu da ek operasyon, ek bağlama ve ek ölçüm demektir. Sıkı tolerans yalnızca işlevin gerektirdiği yüzeylere yazılmalıdır.
Delik esaslı (H sistemi) varsayılandır, çünkü deliği işlemek mili işlemekten pahalıdır: standart takımla (matkap, raybа) H deliği açıp mili istediğin ölçüye getirmek daha ucuzdur. Mil esaslı sistem, çekilmiş standart mil kullanılan durumlarda (örneğin h9 çubuk) tercih edilir.
Evet. Ölçüler 20 °C referansında tanımlıdır. Çelik mil–alüminyum gövde gibi farklı genleşme katsayılı çiftlerde 50–60 °C çalışma sıcaklığı farkı, Ø50'de IT7 toleransının tamamından büyük bir boşluk değişimi yaratabilir.
Pratik kural: pürüzlülük yüksekliği, tolerans genişliğinin yaklaşık onda birini aşmamalıdır. IT6 (13 µm) bir yüzeyde Ra 1,6'nın üstü anlamsızdır; ezilecek tepeler yüzünden geçme beklenenden gevşek çalışır.