Cıvata Tork Tablosu (8.8 · 10.9 · 12.9)

Aşağıdaki tablo, metrik kaba dişli cıvatalar için sıkma torku (N·m) değerlerini verir. Hesap, ön germe kuvvetinin akma dayanımının %70'i alınmasıyla yapılmıştır: F = 0,7 · A_s · R_p0,2 ve T = K · F · d.

Ölçü	8.8		10.9		12.9		8.8 ön germe (kN)
Ölçü	kuru K=0,20	yağlı K=0,14	kuru K=0,20	yağlı K=0,14	kuru K=0,20	yağlı K=0,14	8.8 ön germe (kN)
M4	3,1	2,2	4,6	3,2	5,4	3,8	3,9
M5	6,4	4,5	9,3	6,5	10,9	7,7	6,4
M6	10,8	7,6	15,9	11,1	18,6	13,0	9,0
M8	26,2	18,4	38,5	27,0	45,1	31,6	16,4
M10	52,0	36,4	76,3	53,4	89,3	62,5	26,0
M12	90,6	63,4	133,1	93,2	155,8	109,1	37,8
M14	144,3	101,0	211,9	148,3	247,9	173,6	51,5
M16	225,1	157,6	330,6	231,4	386,8	270,8	70,3
M18	319,3	223,5	454,8	318,4	532,2	372,6	88,7
M20	452,8	316,9	644,8	451,4	754,6	528,2	113,2
M22	615,9	431,2	877,2	614,1	1026,6	718,6	140,0
M24	782,8	548,0	1114,9	780,4	1304,7	913,3	163,1
M27	1145,1	801,6	1630,9	1141,6	1908,5	1336,0	212,1
M30	1555,1	1088,6	2214,8	1550,4	2591,8	1814,3	259,2

Tabloyu kullanmadan önce üç şeyi bil: (1) K sürtünme katsayısı sonucu belirler — kuru ve yağlı sütunlar arasındaki fark %30'u aşar, yani yağlı bir cıvataya kuru torkunu uygularsan cıvatayı koparabilirsin. (2) Değerler akmanın %70'i içindir; bazı kataloglar %90 kullanır ve daha yüksek tork verir. (3) Kritik birleştirmelerde tork yerine açı kontrolü ya da uzama ölçümü kullanılır; hesap yöntemi için VDI 2230 esastır.

Dayanım sınıfları

Sınıf	R_m (MPa)	R_p0,2 (MPa)	Tipik kullanım
8.8	800 (d>16: 830)	640 (d>16: 660)	Makine imalatının standardı
10.9	1040	940	Yüksek ön germe; kaplamada hidrojen gevrekliğine dikkat
12.9	1220	1100	Çok yüksek dayanım; gevrek davranış ve korozyon riski
A2-70 (paslanmaz)	700	450	Korozyon; yenme (galling) riski, yağlayıcı şart

Paslanmaz A2-70 için tork değerleri, aynı ölçüdeki 8.8 cıvatanın yaklaşık %70'i kadardır (R_p0,2 oranından). Kendi değerlerini sınıf ve sürtünme seçerek hesaplamak için cıvata tork hesaplayıcısını kullanabilirsin.

PDF olarak indir

Cıvata Tork Tablosu — A4 baskıya hazır özet (PDF · 0,12 MB)

Sık sorulanlar

Tabloda neden tek bir tork değeri yok?

Çünkü tork bir sonuç değil, bir araçtır: amaç belirli bir ön germe kuvvetidir. Aynı kuvveti elde etmek için gereken tork, yağlama durumuna göre değişir. Bu yüzden tabloda kuru ve yağlı sütunları ayrı verilir; atölyede hangisinin geçerli olduğu bilinmiyorsa kuru değer güvenli taraf değildir — ön germe eksik kalır.

Paslanmaz cıvatada hangi torku uygulamalıyım?

A2-70'in akma dayanımı 450 MPa'dır; 8.8'in 640 MPa'ına göre yaklaşık %70. Aynı ölçüde 8.8 için verilen torkun %70'i iyi bir başlangıçtır. Ayrıca paslanmaz çiftler kuru sıkıldığında dişler kaynaklaşır (galling); diş yağlayıcısı kullanmak zorunludur ve bu da K'yı düşürür.

İnce diş (M12×1,25 gibi) için aynı tablo geçerli mi?

Hayır. İnce dişte A_s daha büyüktür, dolayısıyla aynı sınıfta daha yüksek ön germe ve tork çıkar. Tablo kaba diş (ISO 262) içindir; ince dişte hesaplayıcıya kendi A_s değerini girmek gerekir.

Cıvatayı yağlamak gerçekten gerekli mi?

Kritik bağlantılarda evet: yağlama sürtünme dağılımını daraltır, yani aynı torkta elde edilen ön germenin sapması azalır. Ama o zaman yağlı sütun kullanılmalıdır; yağlayıp kuru torku uygulamak cıvatayı akmaya ya da kopmaya götürür.

Elinde bir parça mı var?

Hasar incelemesi, malzeme seçimi ya da ikinci görüş için ön değerlendirme ücretsiz: durumu bir paragrafla anlat, hangi incelemenin gerektiğini ve ne süreceğini söyleyeyim.

Teklif al →