Bir malzeme teslimatında asıl soru "sertifika var mı?" değil, hangi tip sertifika
olduğudur. EN 10204, metalik ürünlerde dört muayene dokümanı tanımlar ve aralarındaki fark, bir uyuşmazlıkta
elinizde ne olduğunu belirler.
| Tip | Adı | Ne içerir | Kim onaylar |
|---|
| 2.1 | Uygunluk beyanı | Deney sonucu yok; yalnız "siparişe uygundur" beyanı | Üretici |
| 2.2 | Deney raporu | Spesifik olmayan muayene sonuçları (o ürüne ait olmayabilir) | Üretici |
| 3.1 | Muayene sertifikası | Teslim edilen üründen alınan spesifik muayene sonuçları | Üreticinin üretimden bağımsız yetkili temsilcisi |
| 3.2 | Muayene sertifikası | 3.1 ile aynı, ayrıca bağımsız taraf doğrulaması | Üretici + bağımsız muayene kuruluşu veya alıcı temsilcisi |
Hangi durumda hangisi?
- 2.1 / 2.2: yüksüz, ikincil parçalar; kaynaklı olmayan basit konstrüksiyonlar.
- 3.1: taşıyıcı ve basınçlı ekipman parçaları, kaynaklı yapılar, hasar analizi
ihtimali olan her şey. Pratikte sanayinin varsayılanı budur.
- 3.2: üçüncü taraf gözetiminin sözleşmeyle istendiği işler (basınçlı kap, denizcilik,
nükleer, bazı ihracat işleri).
3.1'in ayırt edici yanı izlenebilirliktir. Sertifikadaki döküm
(heat/charge) numarası, teslim edilen malzemenin üstündeki işaretle eşleşmelidir. Bir hasar incelemesinde
ilk istenen belge budur: eşleşme yoksa, kırılan parçanın kimyasal analizi yalnızca standartla
karşılaştırılabilir — satın alınan malzemeyle değil.
Sertifikada neye bakılır?
- Başlık ve tip: belgenin üstünde "EN 10204 3.1" ibaresi var mı?
- Döküm numarası ve ürün işareti: malzemenin üstündeki damga/etiketle aynı mı?
- Kimyasal analiz: döküm analizi mi, ürün analizi mi? Değerler standardın sınırları
içinde mi? Karbon eşdeğeri verilmiş mi (kaynaklanacaksa kritik)?
- Mekanik değerler: akma, çekme, uzama ve darbe enerjisi hangi sıcaklıkta?
Numunenin alındığı yön ve konum yazıyor mu?
- Teslim durumu: +N normalize, +QT ıslah, +AR haddelenmiş gibi kısaltma — parçanın
ısıl işlem geçmişi budur.
- Standart ve revizyon: hangi ürün standardına göre (EN 10025, EN 10083, EN 10088 …).
- İmza ve yetkili: 3.1'de imzalayan kişi üretimden bağımsız olmalıdır.
Sık karşılaşılan sorunlar
- Sertifika var ama tipi 2.2: sonuçlar başka bir partiye ait olabilir; taşıyıcı parçada
kabul edilmemeli.
- Döküm numarası eşleşmiyor: malzeme karışmış olabilir; parti ayrılıp doğrulanmalı.
- Darbe deneyi yok: düşük sıcaklıkta çalışacak yapıda bu bir eksikliktir; J2/K2
gereksinimi sertifikada görünmelidir.
- Teslim durumu belirtilmemiş: aynı grade, farklı ısıl işlemle çok farklı davranır.
Sık sorulanlar
3.1 sertifikası sahte olabilir mi?
Maalesef evet ve sektörde örnekleri var. Korunma yolu: sertifikayı doğrudan üreticiden doğrulamak (çoğu üretici çevrim içi sorgulama sunar), döküm numarası–ürün işareti eşleşmesini fiziksel olarak kontrol etmek ve kritik işlerde kendi laboratuvarınızda doğrulama analizi yaptırmaktır.
Ürün analizi ile döküm analizi farkı nedir?
Döküm (ladle) analizi sıvı metalden alınır ve tüm partiyi temsil eder; ürün analizi teslim edilen üründen alınır. Segregasyon nedeniyle ürün analizi biraz farklı çıkabilir; bu yüzden standartlar ürün analizi için ayrı ve biraz geniş sınırlar verir.
Kaynaklı imalatta hangi belgeler gerekir?
Malzeme için EN 10204 3.1'in yanında; kaynak prosedür onayı (EN ISO 15614), kaynakçı yeterliliği (EN ISO 9606), kabul seviyesi (EN ISO 5817) ve uygulanan tahribatsız muayene raporları. Bunlar birlikte imalat dosyasını oluşturur.
Sertifikayı kaç yıl saklamalıyım?
Sözleşme ve sektör kuralları belirler; basınçlı ekipman ve taşıyıcı yapılarda ürünün ömrü boyunca saklamak esastır. Pratik kural: parça sahada çalıştığı sürece sertifikası da dosyada durmalıdır — hasar incelemesi çoğu zaman yıllar sonra gelir.
Elinde bir parça mı var?
Hasar incelemesi, malzeme seçimi ya da ikinci görüş için ön değerlendirme ücretsiz: durumu bir
paragrafla anlat, hangi incelemenin gerektiğini ve ne süreceğini söyleyeyim.
Teklif al →